Basisscholen gezocht voor deelname aan onderzoek

Basisscholen gezocht voor deelname aan onderzoek
Gevraagd
git stas

De toekomst van muziek


Geachte mevrouw/heer,


Het muziekonderwijs in Nederland heeft sinds 2015 een impuls gekregen
door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Eerder onderzoek
laat zien dat muziekonderwijs, naast positieve effecten op muziekgerelateerde
vaardigheden zoals ritme- en toonherkenning en fijne motoriek,
ook een positief effect heeft op schoolse vaardigheden, zoals gedragscontrole
en doelmatig denken. Wij van de Vrije Universiteit te Amsterdam doen
onderzoek naar de effecten van digitaal muziekonderwijs op de basisschool,
in vergelijking met traditioneel (niet-digitaal) muziekonderwijs. Onderzocht
worden cognitieve functies, zoals planning en aandachtvermogen, muzikale
cognitie, emotie-herkenning, en creatief denken.
Voor dit onderzoek zijn wij op zoek naar basisscholen die
geïnteresseerd zijn in het inzetten van muziekonderwijs. Wij zoeken groepen
3 en 4 die willen deelnemen aan de onderzoeksgroep. Met deze brief willen
we vragen of uw school hieraan wil deelnemen.


1. Het doel van het onderzoek
Het onderzoek richt zich op de effecten van digitaal muziekonderwijs op de
basisschool, in vergelijking met traditioneel (niet-digitaal) muziekonderwijs.
Veel studies hebben aangetoond dat kinderen graag werken met interactieve
elementen op digiborden en tablets, zoals voorprogrammeerde geluiden en
filmpjes, en dat dit het leren ondersteunt. Digitaal onderwijs werd al
succesvol toegepast in taal- en rekenonderwijs, en is nu ook beschikbaar voor
muziek. Er is nog niet eerder langdurig onderzoek gedaan naar effecten van
digitaal muziekonderwijs op de basisschool op cognitie en emotie.
Tijdens het onderzoek worden twee onderzoeksgroepen voor twee jaar
gevolgd. De groepen worden willekeurig geselecteerd uit basisscholen die
hebben aangegeven muziekonderwijs in het curriculum op te willen nemen,
of al zonder digitale methode muziekonderwijs geven. De eerste groep
ontvangt gestructureerd digitaal muziekonderwijs middels het
muziektrainingsprogramma Meludia (https://www.meludia.com/; bekijk ook
de filmpjes via https://www.youtube.com/user/meludiaww/videos). Het
programma is recentelijk vertaald naar het Nederlands. Meludia wordt
kosteloos aangeboden door de VU en Meludia, en start vanaf november 2019.
De kinderen zullen iedere dag ongeveer 10 minuten met een pc, laptop, of
tablet en het digitale schoolbord een basis in muziekkennis opbouwen. Dit
vindt plaats in de vorm van korte spelletjes, welke ook groepsgewijs als “energizer” ingezet kunnen worden. De thema’s die in het muziektrainingsprogramma aan bod komen zijn melodie, harmonie, ritme, en toonhoogte. De scholen die gaan werken met Meludia krijgen alle begeleiding

om het muziektrainingsprogramma succesvol te implementeren.
De tweede groep volgt het curriculum zoals gangbaar op de school, dus
muziekles zoals deze gebruikelijk gegeven wordt op school, maar zonder
gebruik van een digitale methode of digitaal muziektrainingsprogramma. De
scholen in deze groep ontvangen, als ze dat willen, een (kosteloos)
abonnement op Meludia na afloop van de testperiode. We zullen de
ontwikkeling van kinderen in de twee onderzoeksgroepen met elkaar
vergelijken. Het onderzoek heeft geen commerciële doeleinden, maar staat
volledig in het teken van de wetenschap.


2. Het belang van het onderzoek
Door deel te nemen aan het onderzoek, levert de school een belangrijke
bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek naar kunst- en cultuureducatie en de
ontwikkeling van cognitieve functies. Op basis hiervan kunnen er op
beleidsniveau plannen gemaakt worden over de toekomst van
muziekonderwijs op basisscholen in Nederland. Wij hopen dat uiteindelijk
ieder kind een basis in muziek krijgt, wat zal bijdragen aan de algehele
ontwikkeling.


3. Wat meedoen inhoudt
Kinderen in de leeftijd tussen 6 en 10 jaar uit het basisonderwijs zijn
doelgroep van het onderzoek. Wij starten met het meten van cognitieve,
sociaal-emotionele, en creatieve ontwikkeling in de groepen 3 en 4. Deze
kinderen worden voor twee jaar gevolgd.
Onder schooltijd worden de kinderen voor ongeveer 75 minuten uit de
klas gehaald om digitale, kindvriendelijke cognitieve tests uit te voeren op
een tablet. Dit gebeurt in een rustige omgeving op de eigen basisschool, onder
begeleiding van een getrainde onderzoeksassistent. De onderzoeksassistent
zorgt dat het testen plaatsvindt op een speelse manier, en last pauzes in
wanneer nodig. De digitale cognitieve testbatterij is speciaal voor kinderen
ontwikkeld, waardoor de tests er aantrekkelijk uitzien en worden ervaren als
spelletjes. De kinderen worden getest op de volgende cognitieve functies: IQ,
executieve functies (zoals planning en remmingsfuncties), emotieherkenning,
en creatief denken.
Daarnaast vragen wij ouders/verzorgers via digitale weg vragen te
beantwoorden over hun kind op het gebied van muziektraining buiten
schooltijd, medicatie (omdat bepaalde medicatie de cognitie kan
beïnvloeden), leerproblemen (bijv. dyslexie en/of dyscalculie), en de
woonsituatie (bijv. het soort woning en of het kind op een (sport)club zit.

De leerkrachten van de groepen van deelnemende kinderen zal ieder jaar gevraagd worden informatie geven over de schoolprestaties van

deelnemende kinderen, middels CITO gegevens en korte vragenlijsten over
sociaal-emotioneel functioneren en de werkhouding. Ook wordt er gevraagd
naar de mening van deze leerkrachten over het (digitaal) muziekonderwijs.
Het invullen van de vragenlijsten zal maximaal 45 minuten duren.


4. Planning
In oktober 2019 worden de eerste metingen gedaan. Dat betekent dat alle
deelnemende kinderen als basismeting vóór inzet van het
muziektrainingsprogramma getest worden. Ook worden op dit moment
ouders/verzorgers gevraagd een intake vragenlijst in te vullen, en leerkrachten
worden gevraagd de meest recente CITO gegevens van deelnemende
kinderen door te geven en bijbehorende vragenlijsten in te vullen.
Medio november 2019 start de onderzoeksgroep met het digitale
muziekonderwijs. De andere groep vervolgt het onderwijs zoals gebruikelijk.
In april 2019 worden de kinderen voor de tweede keer getest. De leerkrachten
worden weer gevraagd om de meest recente CITO informatie door te geven
en vragenlijsten over de deelnemende kinderen in te vullen. De derde testfase
vindt plaats in oktober 2020. De laatste meting is gepland in april 2020.


5. Gebruik en bewaren van gegevens
Voor dit onderzoek worden persoonlijke gegevens zoals CITO scores en
meningen en ervaringen over het geven van muziekonderwijs verzameld.
Elke deelnemer aan het onderzoek krijgt een code die op de gegevens komt te
staan. Dit heet gecodeerd. Namen van medewerkers, ouders en kinderen
worden dan niet meer gebruikt.
Met alle gegevens wordt vertrouwelijk omgegaan. Alle deelnemers
krijgen een code, die alleen voor het onderzoeksteam te koppelen is aan het
kind of de leerkracht. De school en andere onderzoekers of studenten hebben
geen toegang tot namen of andere gegevens die resultaten kunnen koppelen
aan een specifieke persoon. Ook bij publicatie in een (wetenschappelijk)
tijdschrift zijn onderzoeksgegevens niet te herleiden naar de persoon. Indien u
interesse heeft in publicaties van resultaten van het onderzoek, dan kunt u
contact opnemen met de onderzoeker (zie contactgegevens aan het einde van
deze brief).


6. Contact met het onderzoeksteam
Wij willen het contact met het onderzoeksteam zo gemakkelijk en
laagdrempelig mogelijk maken. Daarom willen wij één medewerker van de
deelnemende basisschool vragen om contactpersoon te zijn. Dit
vergemakkelijkt het contact met leerkrachten, ouders/verzorgers en kinderen,
als zij vragen over het onderzoek hebben. Ook is het handig om met deze
contactpersoon afspraken te maken over geschikte momenten voor het testen
van de kinderen, en voor de leerkrachten om CITO gegevens aan te leveren.
De belasting voor de contactpersoon wordt zo minimaal mogelijk gehouden.
Wij verwachten dat deze rond de testmomenten ongeveer één uur zal zijn.
Daarnaast onderhoudt de coördinerend onderzoeker nauw contact met
de school. Graag organiseren wij een voorlichtingsmiddag of –avond op
school om nadere informatie over het onderzoek te geven en om vragen van
teamleden en ouders te beantwoorden. Dit doen we ook graag om updates
over het onderzoek te geven.


7. Wat moet de school doen om deel te nemen aan
het onderzoek?
Als u besloten heeft om met de school te nemen aan dit onderzoek, wilt u dan contact opnemen met de coördinerend onderzoeker.
Contactgegevens
Vrije Universiteit
Van der Boechorststraat 7
1081 BT Amsterdam
t.a.v. Marlijn E. Janson, Kamernummer 535
Afdeling Klinische Neuropsychologie

E-mail: [email protected]
Telefoon: 020 - 59 87 307

Met vriendelijke groet,
Marlijn E. Janson, MSc
Coördinerend onderzoeker, Vrije Universiteit Amsterdam
Prof. Dr. Erik J.A. Scherder
Hoofdonderzoeker, Vrije Universiteit Amsterdam
Dr. Artur C. Jaschke
Co-promotor, Vrije Universiteit Amsterdam, ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten_______________________________________________